Gündemdeki Osmanlı

Osmanlı İmparatorluğu`nun yaşam biçimi, sanatı ve kadınları günümüzün tasarımcılarına ilham kaynağı oluyor.

Hazırlayan Yasemen Çırçır

İhtişam ve lüks kavramının Osmanlı'nın dekorasyon anlayışındaki yeri neydi?
Osmanlı`da ihtişam ve lüks, dekorasyon alanında bugünkü algımızın çok dışında kendi gösterirmiş. Mekanların güzelliği mimarinin etkisiyle başlarmış. Dışarıdan fazla şatafatlı gözükmeyen ve içindeki güzellikleri saklayan binalar, içlerinde kalem işleriyle süslü tavanlar, çinilerle kaplı duvarlar barındırırmış. Mekan içinde kullanılan mobilyalar ise daha sadeymiş. Burada kullanılan lüks ve ihtişam, eşyaların harika işçilikleri ve çok kaliteli malzemelerinin içinde gizliymiş daha çok...

Tercih edilen renklerden bahsedersek...
Hem renk, hem de kültürel anlamda Osmanlı rengarenk bir dünya aslında. Bu dönemlerde renk kullanımı önemli bir meseleymiş. Bazı renkler çok kıymetli olduğundan - mor, bordo ve lacivert gibi- sadece imkanları olan kişiler ulaşabiliyormuş. Osmanlı'nın renk paletinden bahsedecek olursak; mor, mürdüm, bordo, yeşilin ve turkuazın tonlarının çok sık kullanıldığını söyleyebiliriz. Gümüş ve altın da bu renklerle uyum içinde kullanılmış.

Dönemin gösterişli dekorasyon anlayışında nelerden kaçınılmıştır?
Osmanlı tarzı, ihtişamı temsil eder, mekanlara baktığınızda bu ihtişamın içinde şık bir sadelik de hissedersiniz. Mekanlar oldukça gösterişlidir ama, içinde bulunan kişiyi ezmemesine dikkat ederek yapılırlar. Bu dönemde insan faktörü her mekanın ölçeğidir. Yani Osmanlı erken dönemlerinde abartılı ve gösterişli bir tarzdan kaçınmıştır.

Mekanları süsleyen mobilyalarda daha çok hangi malzemeler kullanılırmış?
O devirde bizim bugün kullandığımız kanepeler, tekli koltuklar, yemek sandal yeleri kullanılmıyordu. Bu tarz mobilyalar Osmanlı hayatına 19. yüzyılda giriyor. Bu dönemden önce mekanlarda özel olarak yaptırılan sedirler ve üzerlerinde rengarenk yastıklara rastlıyoruz. Dolaplar ise, yüklük olarak gömme tarzda tasarlanıyor. Yer döşemeleri oldukça sade; rabıta tahtası dediğimiz düz döşeme tahtaları kullanılıyor. Bu durumda yerler düz olunca üzerindeki halılar daha çok dikkat çekiyor.

Osmanlı`da karşımıza çıkan desenler ve figürler hakkında biraz bilgi verebilir misiniz?
Osmanlı dekorasyonunda karşımıza çıkan desenleri genel olarak iki grupta ele alalım. Çiçekli ve geometrik desenler. Osmanlı'nın sevilen çiçekleri lale, gül, karanfil ve sümbül desenine çok sık rastlıyoruz. Geometrik olanlar ise yıldızların, baklavaların iç içe geçmesiyle oluşup sonsuzluk hissi veren desenler.

Bu dönemin ihtişamını evimize uygulamak istersek, nasıl bir yol izlememiz gerekir?
İlk olarak duvarlarımıza Osmanlı renklerini uygulayıp, mekana o dönemin sıcaklığını taşıyabiliriz. Sedirleri evimizde köşe takımı olarak özel yaptırıp, bolca renkli yastıkla güzelleştirebiliriz. Tabii bolca aksesuar kullanılmalı.

`Modern Osmanlı` tarzını nasıl yorumlarsınız?
`Modern Osmanlı`yı, geçmişten günümüze uzanan estetik değerlerimizin bugünün ihtiyacı ve yaşam tarzı gözönüne alınarak hayatımızda uygulanması olarak yorumluyorum. Bu farklı şekillerde olabilir. Renklerle, kumaşlarla veya bir geleneğin bugünün şartlarına uygun yaşatılmasıyla...

Sizin evinizde bu tarzın etkilerini hissetmek mümkün mü?
Evet, evim 1860'larda yapılmış ahsap bir Osmanlı binasi. Zaten yaptığım dekorasyonda da Osmanlı tarzının etkisini çok yoğun hissediyorsunuz. Bugünün ihtiyaçları ve şahsi zevkimin birleşmesiyle oluşmuş bir mekan.

Çeşitli markalarla birçok başarılı projeye imza attınız. Osmanlı dönemini bugünlere taşıdığınız çalışmalar devam ediyor mu?
Evet, ediyor. İlk olarak Vakko Dekor'a tasarladığım Osmanlı desenli kumaşlarla bu projelere başladım ve yaklasik 15 seneden fazla zamandır yaptığım bir iş haline geldi. Diğer çalışmam ise Herend için yaptığım Osmanlı tasarımları. Tabii ki yaptığım bu çalışmadan Türkiye adına büyük gurur duyuyorum. Çünkü Herend, Osmalı desenli porselenlerin satışını tüm dünyada yapan bir marka. Son olarak Marshall ile Osmanlı renkleri koleksiyonu yaptım. Geçmişin renklerinin bugünün mekanlarına ruh katmasına yardımcı oluyorum.