Tasarımla Değişen Hayatlar

Türkiye'de endüstri ürünleri tasarımcısı denince akla ilk gelen isimlerden biridir Defne Koz.

Hazırlayan Yeliz Edis

Dünyaca ünlü markaların projesinde onun imzası var. Milano, Chicago ve İstanbul arasında gidip geliyor. Heyecanını ve enerjisini kaybetmiyor, geçmişi çağdaş bir yorumla geleceğe taşıyor. Defne Koz ile tasarımları üzerine sohbet ettik.

Nelerle uğraşıyorsunuz son zamanlarda?
İtalya'da iki aydınlatma firması ile çalışmalarımız devam ediyor. Mutfak eşyaları üreten bir firma ile geniş bir aile oluşturmak üzere kolları sıvadık. Amerika'da ise büyük bir grafik ajansının ofis tasarımı ile kendi ofisimizin yenilenmesinin yanı sıra yine MIT ile projeler, dijital/sosyal TV'nin geleceği ile ilgili çalışmalar sürüyor. Almanya'da ise IMM Koeln tarafından 2011'in trend belirleyici dört isminden biri seçildim ve bu ay düzenlenecek fuarda sergilenmek üzere bana ayrılan mekan üzerinde çalışıyorum. Türkiye'de bir tekstil firması ile kumaşların dokusunu tasarlıyoruz; harika bir proje... Ayrıca dört mobilya firması ile ürün tasarımı, marka kimliği ile ilgili çalışıyoruz. Dünyanın her yerindeki beş yıldızlı otellerde servis edilmek üzere kullanılacak otel servis koleksiyonlarının tasarımı da bizi keyiflendiriyor. Lipton ve Nestle için çalışmalarımız sürüyor ve bir de küçük ev eşyaları üreten bir firmanın ambalaj projesini yürütüyoruz. Geçtiğimiz günlerde ise 4D isimli duvar kaplaması koleksiyonunun lansmanı yapıldı Vitra için.

Milano, Chicago ve İstanbul... Bu şehirler olmak tasarımlarınızı nasıl etkiliyor?
Her seyahatin başka bir heyecanı var; üç şehirdeki farklı hayatlar, insanlar, vizyonlar, düşünce yapıları, bakış açıları, çalışma ortamları beni zengin kılıyor, besliyor. Şehrin fiziksel özellikleri, güzellikleri, negatif-pozitif yanları, beni düşündüren, büyüleyen, bıktıran, etkileyen faktörlerden... Bu seyahatlerle birlikte daha iyi anlıyorsunuz ki kültürlerarası farklılıklar sebebiyle, tasarıma bakış anlamında da çok değişik yönelimler var. Ancak bunu sınırlar içinde değerlendirmektense, ülkelerarası sınırların ruhen de kalktığına inanan biri olarak, tasarımın pek çok insanı, hem hissi hem de ekonomik olarak bir araya getirebilecek bir güç olduğunu görmek hoşuma gidiyor.

Teknoloji-tasarım, sanat-tasarım ilişkisi İlham kaynaklarınız...
Birikimlerim en büyük kaynağım. Okuduğunuz, gördüğünüz her şey birikim oluyor. Önemli olan, bu kaynağı sürekli zengin ve yeni tutmak. Birikim, kimi projelerde kendi kültürümle ilgili olarak kendini gösterebilir; bunu yansıtan projelerde stilizasyondan uzak kalmaya çalışıp, çağdaş bir yorumla, malzemeyle sunmak heyecan verici.

Bir tasarımın size ait olduğunu anlatan doneler neler?
Yalınlığına rağmen farklılık-yenilik getirebilmesi diye özetlesek. Göze, dokunuşa, kullanışa hitap ettiklerinde hayatınıza farklılık getirecek bir ruha sahip olduklarını hissediyorum, sanki bir hayatları varmışcasına...

İstanbul'da beğendiğiniz ve beğenmediğiniz binalar hangileri?
Beğenmediklerimi düşünecek olursak listenin sonu yok. Ama beğendiklerimi de sıralamaya yer kalmaz. Hızlı bir liste için Topkapı Sarayı, Süleymaniye, Ayasofya, Rüstem Paşa Camii, yalılar, köşkler, Bruno Taut'un villası, Sedad Hakkı'nın taşlık kahvesi kalsaydı herhalde o kahvenin iyi bir müdavimi olurdum. Santral Istanbul, Loft , Vakko merkez binası, Göksuofis, Tübitak...

Geleceğin tasarımları nasıl olacak?
Değerleri daha da önem kazanacak başarılı artizanlar yaratılmaya devam edilecek. Tasarımcılar elleri ile harikalar yaratırken, gözlemledikleri yaşamlardan, insanlardan ilham alarak akılları ile geleceğe doğru uçabilecekler. Değişecek olan şey ise projelerin ölçekleri; öyle ki, tasarım bir şehrin, hatta bir ülkenin kaderini bile değiştirebilecek.