Melez Mekanlar

Türk çağdaş sanatının önemli temsilcilerinden Azade Köker'in yerleştirme ve kağıt kolajlardan oluşturduğu son çalışmaları "Hibrid Mekanlar-Koridorlar" başlığı altında, Casa Dell'Arte Galeri'de Aralık'ın 3'üne kadar sergileniyor. Elinizi çabuk tutun ve bu sergiyi kaçırmayın. Tabii sanatçıyla yaptığımız söyleşiyi de...

HAZIRLAYAN ŞAFAK ÜNAL

"Hibrid Mekanlar-Koridorlar" sergisini sizden dinleyebilir miyiz?
Herkes bilir ki "söz" ve "imaj" birbirinden çıkabilirliğine rağmen asla kesişmezler. Yazı ile onu anlatmak bir sanat eserinin ulaştığı yere bizi götüremez. Bunun için yapıtları anlatmak mümkün değil, ama böyle bir çalışma konusuna nasıl ve niçin geldiğimi anlatmaya çalışabilirim: Her tarihi şehrin eski bir çekirdek merkezi vardır. Bu çekirdek o şehrin yapısının hem toplumsal oluşumunda, hem de yapılanmada ana taşıdır. Bu taşla oynamak çok büyük duyarlılık ister. Hatalar başka şehirlerdeki olumlu veya olumsuz sonuçlara bakılarak önlenebilir. Örneğin, bizim bilmediğimiz belki bir şans eseri bir TV programında fark ettiğimiz Dolapdere ve ötesinde yaşayan başka ülkelerden göç etmiş insanları, buralarda olanak bulan yazar ve sanatçıların yaşamlarını nasıl ve nereye sürebilirsiniz? Bütün bu hibrid oluşumlar steril bölgelerde yaşayan insanlar için egzotik bir konu olabilir. Ama benim iddiam bu bölgeler ve buralardaki zeki potansiyel sayesinde İstanbul enternasyonal ilgi alanı olmuştur.

Endüstriyel tasarım eğitimi almanızın sanatınıza katkıları neler?
Sanatın en büyük özelliği sondaj merakıdır. Ne kadar derine inerse o kadar başarılı olur. O yüzden hızı daha yavaştır, acelesi yoktur. Kimse ondan bir şey istemese de bir varlık koymak telaşındadır; sözü vardır. Mutlaka kullanılmak değil, duyulmak ister. Endüstriyel tasarım eğitimimin benim yapıtlarıma bir katkısı olduğunu zannetmiyorum. Ben yavaşlığı daha çok benimsedim. Yapıtlarda her fikre açık olmama rağmen istenenin tam tersini yapabilirim. Kimse için sanat üretimi yapılmaz. Ama tasarım bir adres için yola koyulmak zorundadır. Sanat ise tamamlandıktan sonra kendine adresler arar.

En çok beğendiğiniz ve işlerini takip ettiğiniz endüstriyel tasarımcılar kimler?
Tasarım ve heykel arasında geçişler yaparak 60'lardan beri yeni bir toplumsal bilinç için çalışan Gatti, Paulini&Teodoro gibi İtalyan tasarımcıların 60'larda Sacco'nun tasarımı ile ve Roger Deans de kapsül şeklindeki mobilyalarıyla insanın asker gibi muntazam oturuşuna karşı gelerek insanı özgürleştiren tasarım için çalıştılar. Bugün ise Ron Arad, Karim Rashid, Tom Dixon formsuzluk gibi bir karşı akımla araştırıcı, sanatsal ürünler ortaya koyuyorlar.